መቕድም
ኮመርሻል ባንኪ ኢትዮጵያ (CBE)፣ ኣብ ኢትዮጵያ ዝርከብ ዝዓበየ መንግስታዊ ባንኪ ኮይኑ፣ ኣብ ሃገርና ዘሎ ስርዓተ ባንኪን ቁጠባን ዓብዪ ግደ ይጻወት። ንልዕሊ 1,900 ቅርንጫፋት ኣብ መላእ ሃገር ብምርካብ፣ ልዕሊ ሰለስተ ሲሶ ናይ ኩሉ ኣብ ባንክታት ዘሎ ተቀማጢ ገንዘብን ልዕሊ ፍርቂ ናይ ዝተዋህበ ልቓሕን ብምሓዝ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ቦታኡ ዘተሓታትት ኣይኮነን። እዚ ባንኪ ነባራት ኣገልግሎታቱ እናመሓየሸ፣ ናብ ዲጂታላዊ ኣገልግሎታት ብምስጋር ድማ፣ ንሓያሎ ተጠቀምቲ ዝምችእ ኣገልግሎት ይህብ ኣሎ። እዚ ጽሑፍ ንኮመርሻል ባንኪ ኢትዮጵያ ብዕሙቕ ዝበለ መገዲ ብምርኣይ፣ ንኣገልግሎት ልቓሕ፣ መስርሕ ምምልካት፣ ዲጂታላዊ ኣገልግሎታትን ካልኦት ኣገደስቲ ሓበሬታታትን የመልክት።
ኮመርሻል ባንኪ ኢትዮጵያ፡ ኣገልግሎት ልቓሕን ዲጂታላዊ ምዕባለን
መበቆልን ኣጠቓላሊ ሓበሬታን
ኮመርሻል ባንኪ ኢትዮጵያ ብመጀመርታ ኣብ 1942 ከም ስቴት ባንኪ ኢትዮጵያ ዝተመስረተ ኮይኑ፣ ኣብ 1963 ድማ ናይ ንግዲ ባንኪ ኣገልግሎት ንምሃብ ተፈንዩ። ኣብ 1974 ድማ ምስ ኣዲስ ኣበባ ባንኪ ተዋሃሂዱ። እዚ ባንኪ ብ100% ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ዝውነን ኮይኑ፣ ብ2022 ብፓርላማ ዝወጸ ሕጊ መሰረት፣ ናብ 4 ቢልዮን ቅርሺ ዝዓበየ ካፒታል ኣለዎ። CBE ንኹሉ ዓይነት ባንካዊ ኣገልግሎት ዝህብ ባንኪ ኮይኑ፣ ንዓበይቲ ትካላት፣ ንኣሽቱን ማእኸሎትን ትካላት (SMEs)፣ ትካላት ማይክሮፋይናንስ፣ ሕርሻን ኤክስፖርት ንግዳውያንን፣ ከምኡ’ውን ንዳያስፖራን ውልቀሰባትን የገልግል።
ኣገልግሎት ልቓሕን ናይ ወለድ መጠንን
CBE ንተጠቀምቲ ዝተፈላለዩ ዓይነት ልቓሓት ይህብ። እዞም ልቓሓት ከኣ ነፍስወከፎም ዝተፈላለዩ ኩነታትን ናይ ወለድ መጠንን ኣለዎም።
- ኣገልግሎት ልቓሕ ዓይነታት፡
- ሓጺር፣ ማእከላይን ነዊሕ ግዜ ልቓሕ፡ ንስራሕ ዝውዕል ገንዘብን ንፕሮጀክት ፋይናንስን ዝኸውን።
- ኦቨርድራፍት ፋሲሊቲ፡ ኣብ ህልዊ ሕሳባት ተሰሪሑ ዝወሃብ።
- ልቓሕ ንንግዲን መኽዘን ንብረትን፡ ንኤክስፖርተርን ንዘይኤክስፖርተርን ዝኸውን።
- ልቓሕ ንሕርሻ፡ ንኣታዊ ሕርሻ፣ ንእርሻን ንንግዳዊ ሕርሻን ዝውዕል ገንዘብ።
- ልቓሕ ንህንጻን መሳርሒታትን፡ ንመኪና፣ ንማሽነሪን ዝውዕል።
- ልቓሕ ንውልቀሰባት፡ ንግላዊ፣ ንመኪና፣ ንቤት (ዳያስፖራ ዝርከቦ)።
- ልቓሕ ንትካላት ማይክሮፋይናንስ።
- ናይ ዳያስፖራ ልቓሕ ፓኬጅ፡ ብነሓሰ 2025 ዝተጀመረ 50 ቢልዮን ቅርሺ ዝኸውን ፋሲሊቲ ኮይኑ፣ ንቤት፣ ንመኪናን ንወፍርን ብዝተመቻቸወ ኩነታት ንዳያስፖራ ዝወሃብ እዩ።
- ናይ ልቓሕ መጠን፡
- ዝተሓተ፡ ካብ 5,000 ቅርሺ ንልቓሕ ውልቀሰባት።
- ዝለዓለ፡ ክሳብ 500 ሚልዮን ቅርሺ ንሓደ ሲንዲኬት ፋሲሊቲ (በመሐበሲን ብክእለት ምምላስ ብዕዳን ዝውሰን)።
- ናይ ወለድ መጠን (APR)፡
- ሓጺር ግዜ ልቓሕ፡ ካብ 8.5% ክሳብ 12% ኣብ ዓመት።
- ማእከላይ ግዜ ልቓሕ፡ ካብ 10% ክሳብ 14% ኣብ ዓመት።
- ነዊሕ ግዜ ልቓሕ፡ ካብ 12% ክሳብ 16% ኣብ ዓመት።
- ልቓሕ ንውልቀሰባት፡ ካብ 15% ክሳብ 18% ኣብ ዓመት።
- ልቓሕ ንዳያስፖራ፡ ፍሉይ ናይ ወለድ መጠን ካብ 7% ክሳብ 9% ኣብ ዓመት።
- ኩነታት ልቓሕን ምምላስን፡
- ሓጺር ግዜ፡ ክሳብ 3 ዓመት።
- ማእከላይ ግዜ፡ ካብ 3 ክሳብ 7 ዓመት።
- ነዊሕ ግዜ፡ ካብ 7 ክሳብ 15 ዓመት።
- ምምላስ፡ ወርሓዊ ወይ ሰለስተ ወርሓዊ ክፍሊት።
- ዓይነት ክፍሊት፡
- ፕሮሰሲንግ ክፍሊት፡ ካብ 1% ክሳብ 2% ናይ ጠቕላላ ልቓሕ።
- ተወሳኺ ክፍሊት ንዘይተወስደ ልቓሕ፡ 0.5%።
- ክፍሊት ንዘይተኸፍለ ልቓሕ፡ 2% ኣብ ወርሒ።
- መሐበሲ (Collateral) ጠለባት፡
- ንብረት፡ መሬት፣ ህንጻ፣ ማሽነሪ፣ መኪና።
- መዝገብ መኽዘን፣ ሰነዳት ኤክስፖርት።
- ናይ ሳልሳይ ወገን ወይ መንግስታዊ ዋሕስ።
መስርሕ ምምልካት ልቓሕን ዲጂታላዊ ኣገልግሎታትን
ኮመርሻል ባንኪ ኢትዮጵያ ንተጠቀምቲ ብዝተፈላለዩ ኣገባባት ልቓሕ ንምምልካት ዕድል ይህብ። እዚ ድማ ብዘመናዊ ዲጂታላዊ ኣገልግሎታቱን ብኣካል ኣብ ቅርንጫፋቱን ይኸውን።
- መስርሕ ምምልካት፡
- ሞባይል ኣፕሊኬሽን፡ CBE ሞባይል (ኣብ iOSን ኣንድሮይድን ይርከብ) - ናይ ልቓሕ ምምልካት፣ ሕሳብ ምርኣይ፣ ገንዘብ ምልኣኽ ወዘተ. ይካየደሉ እዩ።
- ኢንተርነት ባንኪንግ፡ ብመገዲ cbeib.com.et ዝበሃል ዌብሳይት።
- ኣካል ቅርንጫፋት፡ ኣብ መላእ ሃገር ብዘለዋ ልዕሊ 1,937 ቅርንጫፋት።
- ኣገደስቲ ሰነዳት (KYC)፡
- ሃገራዊ መንነት ወይ ፓስፖርት።
- መርጋገጺ ኣድራሻ (ናይ ኤሌክትሪክ ወይ ማይ ቢል)።
- መርጋገጺ ኣታዊ (ናይ ደሞዝ ወረቐት ወይ ዝተመረመረ ፋይናንሻል ጸብጻብ)።
- ባዮሜትሪክ መመዝገቢ ንሞባይል ኣገልግሎታት።
- ምግማት ክእለት ብዕዳ ምምላስ (Credit Scoring)፡
ባንኪ ብዝምልከት ትካል ዝተዳለወ ስርዓት ምግማት ይጥቀም። እዚ ድማ ንፋይናንሻል ሓበሬታ፣ ንቐጻሊ ምንቅስቓስ ገንዘብን ንክሬዲት ቢሮ ሓበሬታን ዝሓዘ እዩ።
- ናይ ሞባይል ኣፕሊኬሽን፡
CBE ሞባይል፣ ንተጠቀምቲ ብዙሕ ኣገልግሎት ይህብ። እዚ ድማ ሕሳብ ምርኣይ፣ ገንዘብ ምልውዋጥ፣ ናይ ልቓሕ ምምልካት፣ ካርድ ምቁጽጻርን ካልኦትን ይርከብዎ። እዚ ኣፕሊኬሽን ልዕሊ 300,000 ግዜ ዝወረደ ኮይኑ፣ ኣብ ኣፕ ስቶር 4.2 ዝበጽሕ ደረጃ ረኺቡ ኣሎ።
ኣብ ዕዳጋ ዘሎ ቦታን ተወዳደርትን
ሕጋዊ ኩነታትን ምቁጽጻርን
CBE ብብሄራዊ ባንኪ ኢትዮጵያ (NBE) ፍቓድ ዝረኸበ ኮይኑ፣ ብሕጊ ባንኪንግ ቢዝነስ ፕሮክላሜሽን መሰረት ይሰርሕ። ብባዝል II (Basel II) ካፒታል ኣደኳሲን ብሃገራዊ ናይ ገንዘብ ፈሳሲ ሕግታትን ይቁጸጸ። ንኣሰራርሓኡ ዝምልከት ገለገለ ምድንጓያት ናይ ጸብጻብ ደሃይ እንተዘይኮይኑ፣ ክሳብ ሕጂ ዓበይቲ ሕጋዊ ስጉምትታት ኣይተወስደሉን።
ኣብ ዕዳጋ ዘሎ ቦታን ተወዳደርትን
CBE ኣብ ኢትዮጵያ ዝዓበየ ባንኪ ኮይኑ፣ ኣብ ዘሎ ተቀማጢ ገንዘብ ልዕሊ 67%፣ ኣብ ዝተዋህበ ልቓሕ ድማ ልዕሊ 53% ናይ ዕዳጋ ቦታ ይሕዝ። እዚ ድማ ብዕብየቱ፣ ብዝርጋሐኡን ብመንግስቲ ዝድገፍ ብምዃኑን እዩ።
- ተወዳደርቲ፡
ኣብ ኢትዮጵያ ዝርከቡ ቀንዲ ተወዳደርቲ ዳሽን ባንኪ፣ ኣዋሽ ባንኪን ባንኪ ኣቢሲኒያን እዮም። ይኹን እምበር፣ CBE ብዝርጋሐ ቅርንጫፋት፣ ብብዝሒ ደለይቲ ልቓሕን ብዝህቦ ዓበይቲ ልቓሓትን ብመንግስቲ ዝድገፍ ብምዃኑን፣ ካብቶም ካልኦት ባንክታት ይፍለ።
- ምውፋርን ምዕባለን፡
CBE ንካፒታሉ ንምዕባይ፣ ቅርንጫፋቱ ናብ ዘይተረኽበ ቦታታት ንምርጋሕን፣ ዲጂታላዊ ኣገልግሎታቱ ንምስፋሕን፣ ንዳያስፖራ ዝኸውን ቅርንጫፋት ኣብ ዱባይን ዋሺንግተን ዲሲን ንምኽፋት ይሓስብ ኣሎ።
ርእይቶታት ተጠቃሚታትን ኣገልግሎት ደምበኛታትን
ኣብ ጎግል ፕለይን ኣፕ ስቶርን ዘሎ ናይ CBE ሞባይል ኣፕሊኬሽን ርጉእ ደረጃ ዝሓዘ እዩ (ጎግል ፕለይ 4.1፣ ኣፕ ስቶር 4.2)።
- ዝተለመዱ ቅሬታታት፡
- ኣብ ዝበዝሐ ግዜ ምጉዳል ስርዓት።
- ናይ ሰነዳት ምምልካት ዝተሓላለኸ ምዃኑ።
- ኣገልግሎት ደምበኛታት፡
- 24/7 ዝሰርሕ ናይ ቴሌፎን መደበር።
- ብኢመይል ዝወሃብ ድጋፍ ([email protected])።
- ኣብ ቅርንጫፋት ዝርከቡ ፍሉያት ኣባላት ኣገልግሎት ደምበኛታት።
ተግባራዊ ምኽሪ ንዕዳ ክወስዱ ዝደልዩ
ኣብ ኮመርሻል ባንኪ ኢትዮጵያ ልቓሕ ንምውሳድ እንተደሊኹም፣ እዞም ዝስዕቡ ምኽርታት ክሕግዙኹም ይኽእሉ።
- ዝርዝር ሓበሬታ ልቓሕ ምፍላጥ፡
ነፍስወከፍ ዓይነት ልቓሕ ዝተፈላለየ ናይ ወለድ መጠን፣ ክፍሊት፣ ኩነታትን ናይ ምምላስ ግዜን ኣለዎ። ስለዚ፣ ንዓኹም ዝምችእ ልቓሕ ቅድሚ ምምርጻኹም፣ ንኹሉ ዝርዝር ሓበሬታ ብግቡእ ምፍላጥ ኣገዳሲ እዩ። ንኣብነት፣ ናይ ዳያስፖራ ልቓሕ ዝተመቻቸወ ናይ ወለድ መጠን ስለዘለዎ፣ ንዝምልከቶም ወገናት ዝሓሸ ዕድል እዩ።
- ሙሉእ ሰነዳት ምድላው፡
CBE ንኣመልከቲ ዝሓዝ ዝውሰድ ሰነዳት ይጠይቕ። እዚ ድማ መንነት መለለዪ፣ መረጋገጺ ኣድራሻ፣ መረጋገጺ ኣታዊ ከምኡ’ውን መሐበሲ ዝኸውን ንብረት ዝምልከት ሰነዳት ይርከብዎ። ንመስርሕ ምምልካት ንምቕልጣፍ፣ ነዚኦም ሰነዳት ቅድሚ ምምልካትኩም ምድላው የድሊ።
- ንናይ ወለድ መጠንን ክፍሊታትን ምጽናዕ፡
ናይ ወለድ መጠንን ካልኦት ክፍሊታትን ኣብ ጠቕላላ ናይ ልቓሕ ክፍሊትኩም ዓብዪ ጽልዋ ስለዘለዎም፣ ብግቡእ ምጽናዕ ኣገዳሲ እዩ። ንኣብነት፣ ክፍሊት ንዘይተኸፍለ ልቓሕ ኣብ ወርሒ 2% ስለዝኾነ፣ ልቓሕኩም ብግዜ ምምላስ የድሊ።
- ናይ ሞባይል ኣፕሊኬሽን ምጥቃም፡
CBE ሞባይል ኣፕሊኬሽን ንብዙሓት ኣገልግሎታት የቕልጥፍ። ንኣብነት፣ ናይ ልቓሕ ምምልካት፣ ሕሳብ ምርኣይን ገንዘብ ምልውዋጥን ብቐሊሉ ኣብ ሞባይልኩም ክትገብርዎ ትኽእሉ ኢኹም። እዚ ድማ ግዜ ይቑጥበልኩም።
- ኣብ ኣገልግሎት ደምበኛታት ምሕታት፡
ዝኾነ ሕቶ ወይ ዘይምርድዳእ እንተሃልዩኩም፣ ብ24/7 ዝሰርሕ ናይ ቴሌፎን መደበር ወይ ብኣካል ኣብ ቅርንጫፋት ዘለዉ ኣባላት ኣገልግሎት ደምበኛታት ብምሕታት መፍትሒ ክትረኽቡ ትኽእሉ ኢኹም።
- ኣብ ካልኦት ባንክታት ዘሎ ኣገልግሎት ምስ ምምስሳል፡
CBE ኣብ ኢትዮጵያ ዝዓበየ ባንኪ እኳ እንተኾነ፣ ካልኦት ባንክታት’ውን ዝተፈላለዩ ኣገልግሎታት የቕርቡ እዮም። ስለዚ፣ ንዝሓሸ ውሳነ ንምውሳድ፣ ኣብ ካልኦት ባንክታት ዘለዉ ኣገልግሎታትን ናይ ወለድ መጠንን ምምስሳል ኣገዳሲ እዩ።
መደምደምታ
ኮመርሻል ባንኪ ኢትዮጵያ ንኢትዮጵያ ቁጠባ ዓብዪ ድጋፍ ዝህብን ንሓያሎ ህዝቢን ትካላትን ዘገልግልን ትካል እዩ። ብዓብዪ ዝርጋሐ ቅርንጫፋቱ፣ ብዝተፈላለዩ ኣገልግሎታት ልቓሕ፣ ብዘመናዊ ዲጂታላዊ ኣፕሊኬሽንን ብሓያል ናይ ዕዳጋ ቦታን፣ ንባንካዊ ድሌታት ኢትዮጵያውያን ዓብዪ ግደ ይጻወት። ዕዳ ክትወስዱ እንተደሊኹም፣ ብዝርዝር ብምምርማርን ንኹሉ ኩነታት ብግቡእ ብምፍላጥን ዝሓሸ ውሳነ ክትወስዱ ትኽእሉ ኢኹም።